یکی از مزیتهای بزرگ PVC نسبت به PU این است که ضایعاتش دوباره قابل مصرف است. پلیسهها، زیرههای معیوب و مواد اضافهی راهگاه را میشود آسیاب کرد و دوباره به خط برگرداند. اما بازیافت ضایعات PVC اگر بیحساب انجام شود، کیفیت کل تولید را پایین میآورد. این مقاله نشان میدهد چطور ضایعات را طوری بازیافت کنید که هم صرفهجویی کنید و هم زیرهی بیعیب بگیرید.
ضایعات از کجا میآید؟
- پلیسه: مواد اضافهی خط جدایش قالب که در پلیسهگیری جدا میشود.
- زیرههای معیوب: ناقص پر شده، حبابدار، با ابعاد یا رنگ نامناسب.
- مواد شروع کار و تعویض رنگ: زیرههای اولیه تا رسیدن دستگاه به حالت پایدار.
- مواد تخلیهی سیلندر (Purge): موادی که برای تمیز کردن سیلندر بیرون داده میشود.
قدم اول: تفکیک درست
کیفیت مواد بازیافتی از همان سطل کنار دستگاه شروع میشود. برای هر دستگاه چند ظرف جدا بگذارید:
- بر اساس رنگ: مشکی، روشن، رنگی. ضایعات رنگی را فقط به مواد همرنگ یا تیرهتر اضافه کنید.
- بر اساس سختی و نوع کامپاند: مواد نرم و سفت را با هم مخلوط نکنید؛ سختی زیرهی نهایی قابل پیشبینی نمیماند.
- ظرف جداگانه برای مواد غیرقابل برگشت (سوخته، آلوده).
- ظرفها دربدار باشند تا گرد و خاک و آشغال وارد نشود.
قدم دوم: آسیاب کردن
- تیغهی تیز: تیغهی کند مواد را له میکند و گرما و گرد زیاد تولید میکند. تیغهها را مرتب تیز یا تعویض کنید.
- اندازهی توری: ذرات آسیابشده باید تا حد امکان هماندازه با گرانول نو باشند تا یکنواخت ذوب و مخلوط شوند.
- گردگیری: گرد و ذرات خیلی ریز زودتر از بقیه ذوب میشوند و ممکن است بسوزند. اگر گرد زیاد است، آن را جدا کنید.
- تمیزکاری آسیاب در تعویض رنگ: باقیماندهی رنگ قبلی، رنگ زیرهی روشن را خراب میکند.
- ایمنی: هرگز با دست مواد را در دهانهی آسیاب در حال کار فشار ندهید.
قدم سوم: نسبت اختلاط
هیچ عدد ثابتی برای همهی کارگاهها وجود ندارد؛ نسبت مناسب به کیفیت مورد انتظار، رنگ، کیفیت خود ضایعات و تعداد دفعاتی که مواد قبلاً بازیافت شده بستگی دارد. روش پیشنهادی:
- با درصد کمی مواد آسیابشده شروع کنید و بهصورت یکنواخت با گرانول نو مخلوط کنید.
- زیرهها را از نظر رنگ، سطح، سختی و خمش با زیرههای مواد نو مقایسه کنید.
- اگر تفاوتی دیده نشد، درصد را مرحلهبهمرحله بالا ببرید تا جایی که تغییر محسوس شود، و کمی پایینتر از آن نقطه بمانید.
- نسبت نهایی را برای هر محصول یادداشت کنید و همیشه با همان نسبت کار کنید.
نشانههای زیادهروی در بازیافت
- تیره شدن یا تغییر رنگ زیرههای روشن.
- رگه، لکهی سیاه یا نقاط سوخته روی سطح.
- تغییر سختی یا شکننده شدن در خمش.
- کاهش براقیت و سطح ناصاف.
- بوی بیشتر هنگام تزریق.
اگر این عیبها را دیدید و مطمئن نیستید از مواد بازیافتی است یا از تنظیمات، علتها را در ابزار عیبیابی مقایسه کنید.
بهترین بازیافت: ضایعات کمتر
بازیافت خوب است، اما ضایعاتی که تولید نشود بهتر است. هر کیلو ضایعات یعنی برق، زمان دستگاه و دستمزدی که برای چیزی صرف شده که فروخته نمیشود. راههای کاهش:
- کاهش پلیسه با قالب سالم و تمیز و فشار بستن مناسب. نکات نگهداری قالب را در مقالهی قالب زیره کفش ببینید.
- پایدار کردن دما و تنظیمات تا زیرهی معیوب کمتر شود.
- برنامهریزی تولید برای کم کردن دفعات تعویض رنگ.
سؤالات متداول
ضایعات زیره PVC را چند بار میشود بازیافت کرد؟
محدودیت مشخصی برای همه وجود ندارد، ولی با هر بار ذوب، مواد به حرارت حساستر میشوند. به همین دلیل مواد بازیافتی را همیشه با گرانول نو مخلوط کنید تا سهم مواد چندبار ذوبشده کم بماند.
ضایعات PU را هم میشود بازیافت کرد؟
PU بعد از واکنش دوباره ذوب نمیشود و مثل PVC قابل برگشت به دستگاه نیست. کاهش ضایعات در PU اهمیت بیشتری دارد.
ضایعات سوخته را چه کنیم؟
آن را به خط برنگردانید. ضایعات غیرقابل مصرف را جداگانه جمع کنید و به خریداران ضایعات پلاستیک بفروشید یا طبق ضوابط دفع کنید.


