زیرههای کفش در بیشتر موارد به یکی از دو روش اصلی شکل میگیرند: تزریق یا پرس (قالبگیری فشاری). انتخاب بین این دو فقط سلیقه نیست؛ ماده، تیراژ، سرمایه، نیروی کار و حتی شکل زیره روی آن اثر دارد. در این مقاله این دو روش را کنار هم میگذاریم تا بدانید برای محصولتان کدام منطقیتر است.
هر روش چطور کار میکند؟
تزریق
ماده در سیلندر دستگاه ذوب میشود (یا در PU، دو جزء مایع مخلوط میشوند) و با فشار به داخل قالب بسته تزریق میشود. قالب پر میشود، ماده سفت یا واکنشداده میشود و زیره بیرون میآید. فرآیند تقریباً خودکار است و اپراتور بیشتر زیره را برمیدارد و قالب را آماده میکند.
پرس
قطعهی آماده از مادهی خام (مثلاً آمیزهی لاستیک با وزن مشخص) داخل قالب باز گذاشته میشود، قالب بسته میشود و با حرارت و فشار پرس، ماده جریان پیدا میکند و قالب را پر میکند. در لاستیک، پخت هم در همین مرحله انجام میشود. مواد اضافه بهصورت پلیسه از خط جدایش بیرون میزند.
مقایسه در یک جدول
| معیار | تزریق | پرس |
|---|---|---|
| مواد مناسب | PVC، TPR، PU، EVA تزریقی، لاستیک تزریقی | لاستیک، EVA پرسی و فیلون |
| سرعت تولید | زیاد | کمتر؛ زمان پخت طولانیتر |
| نیروی کار | کم به ازای هر زیره | بیشتر (آمادهسازی قطعهی خام، گذاشتن در قالب، پلیسهگیری) |
| پلیسه و ضایعات | کم، و در گرمانرمها قابل بازیافت | بیشتر، و در لاستیک غیرقابل ذوب مجدد |
| یکنواختی وزن و ابعاد | بسیار خوب | وابسته به دقت وزن قطعهی خام |
| هزینهی دستگاه | بیشتر | کمتر |
| هزینهی قالب | بیشتر (تحمل فشار تزریق، سیستم تزریق و هواگیری دقیق) | کمتر |
| انعطاف برای تیراژ کم | کمتر | بیشتر |
| زیرهی چندرنگ و چندلایه | با دستگاه مخصوص، خودکار | ممکن با چیدمان دستی قطعهها |
تزریق کِی انتخاب بهتری است؟
- مادهی شما گرمانرم است (PVC، TPR) یا PU.
- تیراژ هر مدل بالاست و تولید پیوسته دارید.
- یکنواختی وزن و ابعاد برای مشتری اهمیت زیادی دارد.
- نیروی کار گران یا کمیاب است.
- میخواهید زیره را مستقیم روی رویه تزریق کنید؛ دربارهی این روش در مقالهی تزریق مستقیم بخوانید.
پرس کِی منطقیتر است؟
- زیرهی لاستیکی با آمیزههای خاص (مثلاً مقاوم در برابر حرارت یا سایش شدید) تولید میکنید.
- تیراژ هر مدل کم است و مدلها مرتب عوض میشوند.
- سرمایهی اولیه محدود است.
- میانپای EVA با کیفیت فیلون برای کفش ورزشی میسازید.
جزئیات تولید زیرهی لاستیکی و EVA را در مقالهی زیره لاستیکی و مقالهی زیره EVA ببینید.
پرس در خط مونتاژ کفش
یک نکته برای جلوگیری از اشتباه: «پرس» در صنعت کفش به دو چیز گفته میشود. یکی پرس قالبگیری زیره که در این مقاله توضیح دادیم، و دیگری پرس سرد و گرم که در خط مونتاژ برای چسباندن زیرهی آماده به رویه و فرمدهی استفاده میشود. این دو دستگاه کاملاً متفاوتاند.
سؤالات متداول
زیرهی تزریقی بهتر است یا پرسی؟
هیچکدام بهطور مطلق بهتر نیست. کیفیت به ماده، قالب و کنترل فرآیند بستگی دارد. تزریق برای تیراژ بالا و یکنواختی، و پرس برای لاستیکهای خاص و تیراژ کم مناسبتر است.
با دستگاه پرس میشود زیره PVC زد؟
از نظر فنی ممکن است، اما برای PVC روش رایج و اقتصادی تزریق است. پرس PVC کند، پرضایعات و کمدقتتر است.
چرا زیرههای پرسی پلیسهی بیشتری دارند؟
چون در پرس، کمی مواد بیشتر از حجم قالب گذاشته میشود تا قالب کامل پر شود و مواد اضافه از خط جدایش بیرون میزند. در تزریق، حجم مواد با دقت بیشتری کنترل میشود.


