زیرهی دورنگ دیگر فقط مخصوص کتانیهای گران نیست؛ در بازار ایران از دمپایی و صندل تا کفش مدرسه و کفش کار، طرحهای دورنگ و حتی سهرنگ زیاد دیده میشود. تزریق دورنگ زیره به تولیدکننده امکان میدهد محصول خود را متمایز کند و قیمت بهتری بگیرد. اما این روش دستگاه، قالب و تنظیمات خاص خودش را میخواهد. در این مقاله توضیح میدهیم تزریق دورنگ چطور کار میکند و قبل از ورود به آن چه چیزهایی را باید بدانید.
تزریق دورنگ چطور کار میکند؟
در سادهترین شکل، زیره در دو مرحله و با دو واحد تزریق ساخته میشود:
- تزریق رنگ اول: قالب طوری بسته میشود که فقط بخشی از حفره (مثلاً لایهی کف یا نقشهای رنگی) باز باشد. واحد تزریق اول رنگ اول را تزریق میکند.
- تغییر وضعیت قالب: بعد از سفت شدن نسبی رنگ اول، با جابهجایی بخشی از قالب (یا انتقال به ایستگاه بعدی و بستن درپوش دیگر) فضای بقیهی زیره آزاد میشود.
- تزریق رنگ دوم: واحد تزریق دوم رنگ دوم را تزریق میکند و این رنگ به رنگ اول جوش میخورد.
در دستگاههای چرخشی، معمولاً دو واحد تزریق در دو نقطهی میز نصب میشوند و هر قالب در مسیر چرخش از هر دو عبور میکند. برای سهرنگ، واحد سوم اضافه میشود.
دوچگالی در پلییورتان
در PU، روش مشابهی برای ساخت زیرهی دوچگالی استفاده میشود: یک لایهی کف سخت و مقاوم در برابر سایش و یک لایهی میانی نرم و سبک برای راحتی. این ساختار در کفش ایمنی و کفش راحتی رایج است و علاوه بر رنگ، دو عملکرد متفاوت را در یک زیره جمع میکند. فرآیند پایهی PU را در مقالهی تزریق PU توضیح دادهایم.
چه چیزهایی لازم دارید؟
| بخش | نیاز در تولید دورنگ |
|---|---|
| دستگاه | دو واحد تزریق مستقل با کنترل دمای جدا، و برنامهی PLC هماهنگ برای ترتیب تزریق |
| قالب | قالب با دو حالت بستن یا درپوشهای جداگانه؛ مرز رنگها باید دقیق و آببند طراحی شود |
| مواد | دو کامپاند سازگار با هم از نظر دمای فرآیند و چسبندگی |
| اپراتور | تجربهی بیشتر در تنظیم زمانبندی و دما |
مشکلات رایج و علتها
قاطی شدن رنگها در مرز
رنگ دوم به داخل محدودهی رنگ اول نفوذ میکند و مرز رنگها کج و نامنظم میشود. علتهای رایج: آببندی ضعیف قالب در مرز رنگها، سفت نشدن کافی رنگ اول قبل از تزریق دوم، یا فشار تزریق دوم بیش از حد.
جدا شدن دو لایه
دو رنگ به هم جوش نخوردهاند و با خم شدن زیره از هم باز میشوند. معمولاً رنگ اول بیش از حد سرد شده، سطح آن با رهاساز آلوده است یا دو ماده با هم سازگار نیستند.
پلیسهی زیاد
قالبهای دورنگ قسمتهای متحرک بیشتری دارند و خط جدایش طولانیتری دارند؛ تنظیم نبودن یا سایش این قسمتها پلیسه را زیاد میکند.
تفاوت رنگ بین زیرهها
اختلاف دمای سیلندرها یا مواد از دو محمولهی متفاوت. دمای هر دو واحد را ثبت کنید و از هر رنگ، محمولهی یکسان مصرف کنید.
علتهای دیگر عیبهای زیره را در ابزار عیبیابی گلچین ببینید.
آیا تولید دورنگ برای شما بهصرفه است؟
- مشتریان شما حاضرند برای زیرهی دورنگ قیمت بالاتری بپردازند؟
- تیراژ مدلهای دورنگ آنقدر هست که هزینهی قالب گرانتر را جبران کند؟
- زمان سیکل دورنگ معمولاً بیشتر از تکرنگ است؛ این را در حساب ظرفیت آوردهاید؟
- برای روزهایی که سفارش دورنگ ندارید، برنامه دارید؟
برای مقایسهی هزینه و سود تکرنگ و دورنگ، اعداد خودتان را در محاسبهگر سود تولید وارد کنید.
سؤالات متداول
دستگاه تکرنگ را میشود دورنگ کرد؟
در بعضی دستگاهها با اضافه کردن واحد تزریق دوم، تغییر برنامهی کنترل و قالبهای مناسب ممکن است. امکانپذیری به ساختار دستگاه و فضای روی میز بستگی دارد و باید بررسی شود.
زیرهی دورنگ PVC بهتر است یا PU؟
دورنگ PVC بیشتر برای جلوهی ظاهری در محصولات اقتصادی استفاده میشود. دوچگالی PU علاوه بر رنگ، ترکیب راحتی و دوام را فراهم میکند و در کفشهای راحتی و ایمنی کاربرد دارد.
میشود دو مادهی متفاوت، مثلاً PVC و TPR، را در یک زیره تزریق کرد؟
فقط اگر دو ماده با هم سازگار باشند و به هم جوش بخورند. پیش از تولید، نمونه بزنید و استحکام اتصال را با خم کردن و کشیدن تست کنید.


