قبض برق برای بسیاری از کارگاههای تولید زیره بعد از مواد و دستمزد، سومین هزینهی بزرگ است و با محدودیتها و جریمههای ساعات اوج بار، هر سال پررنگتر میشود. خبر خوب این است که بخشی از این مصرف واقعاً هدر میرود و با تغییرات نسبتاً ساده قابل کاهش است. در این مقاله توضیح میدهیم برق دستگاه تزریق کجا مصرف میشود و کدام راهکارها بیشترین اثر را دارند.
برق کجا مصرف میشود؟
در یک دستگاه تزریق هیدرولیک معمولی، سه بخش بیشترین مصرف را دارند:
- موتور پمپ هیدرولیک: در پمپهای دبی ثابت، موتور حتی وقتی دستگاه به روغن نیاز ندارد هم با تمام دور کار میکند و روغن اضافه از شیر فشارشکن برمیگردد و به گرما تبدیل میشود.
- هیترهای سیلندر: بخشی از گرمای آنها به جای مواد، به هوای سالن میرود.
- تجهیزات جانبی: چیلر یا برج خنککن، کمپرسور هوا، آسیاب ضایعات و روشنایی.
راهکارهای بدون هزینه یا کمهزینه
- فشار را به اندازهی نیاز تنظیم کنید: فشار تزریق و بستن قالب بیش از نیاز، هم برق بیشتری میخواهد و هم روغن را داغتر میکند و قالب را زودتر خراب میکند.
- نشتیها را رفع کنید: نشتی داخلی هیدرولیک یعنی پمپ برای جبران روغنی کار میکند که مستقیم به مخزن برمیگردد.
- در توقفها موتور پمپ را خاموش کنید: در توقفهای طولانی (ناهار، تعویض قالب) کار کردن پمپ بیفایده است. بعضی دستگاهها این کار را خودکار انجام میدهند.
- تجهیزات جانبی را هماهنگ کنید: چیلر، کمپرسور و آسیاب فقط وقتی لازماند روشن باشند.
- نگهداری خنککنها: خنککن رسوبگرفته باعث میشود چیلر بیشتر کار کند.
عایقکاری سیلندر
کاورهای عایق حرارتی که روی هیترها بسته میشوند، اتلاف گرما به محیط را کم میکنند. نتیجه، کار کمتر هیترها، رسیدن سریعتر به دما بعد از روشن کردن، پایداری بیشتر دما و خنکتر شدن سالن در تابستان است. این کاورها نسبتاً ارزاناند و معمولاً زود هزینهشان را برمیگردانند. فقط باید از جنس مقاوم در دمای کار باشند، دسترسی به ترمینالها و ترموکوپلها را نبندند و تهویهی ترمینالهای برق حفظ شود.
پمپ سروو و اینورتر
بزرگترین صرفهجویی معمولاً از تغییر سیستم پمپ به دست میآید. در سیستم سروو یا موتور با اینورتر، دور موتور با نیاز هر مرحلهی سیکل تنظیم میشود: در تزریق سریع، دور بالا و در نگهداشت فشار، خنککاری و انتظار، دور پایین یا توقف.
| پمپ دبی ثابت | پمپ سروو / اینورتری | |
|---|---|---|
| مصرف در زمان انتظار | زیاد | بسیار کم |
| گرمای روغن | زیاد | کم |
| صدا | بیشتر | کمتر |
| دقت کنترل فشار و سرعت | متوسط | زیاد |
| هزینهی اولیه | کم | زیاد |
میزان صرفهجویی به سیکل کاری دستگاه بستگی دارد؛ هر چه سهم زمان انتظار و خنککاری در سیکل بیشتر باشد، صرفهجویی بیشتر است. برای دستگاههایی که چند شیفت کار میکنند، ارتقا معمولاً منطقیتر است. امکان این ارتقا روی دستگاههای قدیمی را در بازسازی دستگاه بررسی میکنیم.
قبض برق: راکتیو و ساعات اوج
- ضریب توان: موتورهای بزرگ توان راکتیو مصرف میکنند. اگر در قبض برق صنعتیتان هزینهی راکتیو میبینید، نصب بانک خازنی مناسب میتواند آن را کم کند. طراحی بانک خازنی کار متخصص برق است.
- برنامهی تولید: در تعرفههای صنعتی، برق ساعات اوج گرانتر است. اگر امکان دارد، کارهای پرمصرف مثل گرم کردن اولیهی دستگاه و آسیاب ضایعات را به ساعات غیر اوج ببرید.
- محدودیتهای تابستان: برنامهی محدودیت برق صنایع را از قبل بگیرید و تولید و نگهداری را با آن هماهنگ کنید.
صرفهجویی پنهان: ضایعات کمتر
هر زیرهی معیوب یعنی برقی که برای ذوب، تزریق و خنککاری آن مصرف شده هدر رفته است. کاهش ضایعات از ۵٪ به ۲٪، در عمل همان اثر کاهش ۳٪ مصرف انرژی به ازای هر زیرهی سالم را دارد. عیبهای تکراری را با ابزار عیبیابی ریشهیابی کنید و اثر برق را در هزینهی تمامشده با محاسبهگر سود ببینید.
سؤالات متداول
کاور عایق سیلندر واقعاً برق را کم میکند؟
بله، بخشی از گرمای هیترها که به هوا میرفت حفظ میشود و هیترها کمتر روشن میمانند. مقدار صرفهجویی به دمای کار، دمای سالن و وضعیت فعلی دستگاه بستگی دارد.
ارتقا به پمپ سروو برای دستگاه قدیمی بهصرفه است؟
اگر دستگاه شاسی و قالبگیر سالمی دارد و زیاد کار میکند، اغلب بله. برای دستگاهی که کم کار میکند، دورهی بازگشت سرمایه طولانی میشود.
چرا روغن هیدرولیک در تابستان داغتر میشود و برق بیشتری مصرف میشود؟
دمای محیط بالاتر، خنککاری را سختتر میکند و چیلر بیشتر کار میکند. در پمپ دبی ثابت، گرمای اضافهی روغن هم بخشی از برق هدررفته است.


