---
title: "تزریق PU زیره کفش | فرآیند کامل، پارامترها و خطاهای رایج"
url: https://golchinmachinery.com/pu-shoe-sole-injection/
description: "راهنمای کامل تزریق PU زیره کفش؛ آشنایی با فرآیند تولید، سیستم‌های دو و سه جزئی، پارامترهای فنی، خطاهای رایج، نگهداری تجهیزات و مقایسه PU با PVC"
author: "یوسف گلچین"
published: 2026-06-04T10:32:26+00:00
modified: 2026-08-10T06:08:04+00:00
site: "ماشین سازی گلچین"
language: fa-IR
---

# تزریق PU زیره کفش | فرآیند کامل، پارامترها و خطاهای رایج

**تزریق PU زیره کفش** امروزه استاندارد غالب صنعت کفش‌سازی جهان است؛ بیش از ۹۰٪ کفش‌های ایمنی در دنیا با پلی‌یورتان تولید می‌شوند.[۵] در این مقاله فرآیند تزریق PU زیره کفش، سیستم‌های دو و سه‌جزئی، پارامترهای فنی کلیدی، خطاهای رایج تولید و نگهداری تجهیزات را با استناد به منابع فنی معتبر بین‌المللی بررسی می‌کنیم.

**آنچه در این مقاله یاد می‌گیرید:** تفاوت سیستم‌های PU دو و سه‌جزئی، انواع فرمولاسیون‌های تجاری و مشخصات فنی آن‌ها، فرآیند گام‌به‌گام تزریق PU زیره کفش، پارامترهای دما و زمان، خطاهای رایج و راه‌حل، و نگهداری میکسر، گرمکن و میز تزریق PU.

## ۱. پلی‌یورتان چیست و چرا در تزریق PU زیره کفش استفاده می‌شود؟

پلی‌یورتان (Polyurethane) یک پلیمر مصنوعی است که از واکنش شیمیایی بین **پلی‌ال (Polyol)** و **ایزوسیانات (Isocyanate)** تشکیل می‌شود. نتیجه این واکنش ماده‌ای است با ساختار میکروپُرِ الاستومری — ترکیبی منحصربه‌فرد از سبکی، کُشندگی ضربه و دوام.[۷]

دلیل تسلط [دستگاه‌های تزریق PU](https://golchinmachinery.com/تزریق-زیره-pu/) بر صنعت کفش‌سازی مدرن روشن است:

- وزن زیره تا **۴۰٪ سبک‌تر** از PVC با همان ضخامت[۴]
- انعطاف عالی در دماهای زیر صفر — مناسب برای کفش‌های کوهنوردی و زمستانی[۳]
- ساختار میکروپُر با قطر سلول **۰.۰۱ تا ۰.۱ میلی‌متر** — جذب انرژی ضربه عالی[۷]
- قابلیت تولید تک‌دانسیته (Single density) و دو‌دانسیته (Dual density) در یک دستگاه
- چسبندگی مستقیم به رویه کفش در فرآیند تزریق مستقیم — حذف مرحله چسب‌کاری

📊 داده صنعتی

طبق آمار صنعت کفش ایمنی، بیش از **۹۰٪ کفش‌های ایمنی** در سطح جهان با پلی‌یورتان تولید می‌شوند و زیره دو‌دانسیته PU استاندارد جهانی کفش ایمنی شده است.[۵]

## ۲. سیستم‌های دو و سه‌جزئی PU در تزریق زیره کفش

برخلاف [تزریق PVC](https://golchinmachinery.com/تزریق-زیره-pvc/) که یک ماده ترموپلاستیک است، فرآیند تزریق PU زیره کفش بر واکنش شیمیایی بین دو یا سه جزء متکی است:

| سیستم | اجزا | کاربرد اصلی |
| --- | --- | --- |
| دو‌جزئی (2K) | جزء A (پلی‌ال) + جزء B (ایزوسیانات) | اکثر زیره‌های استاندارد کفش |
| سه‌جزئی (3K) | جزء A + جزء B + جزء C (کاتالیزور) | زیره دورنگ، سختی کم، دمپایی ساحلی کم‌وزن |

⚠ نکته بحرانی

در تزریق PU زیره کفش، **دقت اندازه‌گیری نسبت اختلاط** و **یکنواختی ترکیب** اجزا دو عامل اصلی کیفیت محصول نهایی هستند. کوچک‌ترین انحراف در نسبت پلی‌ال به ایزوسیانات مستقیماً بر سختی، دانسیته و طول عمر زیره اثر می‌گذارد.[۳]

## ۳. طبقه‌بندی فرمولاسیون‌های PU بر اساس کاربرد

تأمین‌کنندگان بزرگ مواد اولیه PU طیف گسترده‌ای از سیستم‌های فرمولاسیون ارائه می‌دهند. انتخاب درست فرمولاسیون، کلید کیفیت زیره است:[۱]

| نوع سیستم | سختی (Shore A) | دانسیته (g/cm³) | مناسب برای |
| --- | --- | --- | --- |
| فوق سبک (Super-light) | ۳۵ – ۴۵ | ۰.۲۲ – ۰.۳۴ | میانی کفش ورزشی، اینترسول |
| متوسط (Intermediate) | ۴۵ – ۸۵ | ۰.۴۰ – ۰.۶۵ | کفش شهری، کژوال، دمپایی |
| کفش ایمنی | ۵۰ – ۶۰ | ۰.۴۵ – ۰.۶۵ | کفش ایمنی تک و دو‌دانسیته |
| نیمه سخت | ۵۵ – ۷۵ | ۰.۲۴ – ۰.۴۰ | پاشنه زنانه، صندل، وِج |
| سخت/نیمه‌صلب | ۸۵ – ۹۵ | متغیر | زیره‌های سخت تخصصی |

🔬 داده BASF

طبق مشخصات فنی BASF، زیره‌های PU استاندارد باید دارای **استحکام کشش بیش از ۰.۵ N/mm²**، **ازدیاد طول بیش از ۱۰۰٪** و **برگشت‌پذیری ۲۰ تا ۷۰٪** (طبق DIN 53512) باشند.[۲]

## ۴. فرآیند کامل تزریق PU زیره کفش — گام به گام

فرآیند تزریق PU زیره کفش در خطوط چرخشی با ایستگاه‌های متعدد انجام می‌شود. برخلاف PVC، هر چرخه شامل یک واکنش شیمیایی است نه صرفاً ذوب و انجماد:

1. ۱
  **آماده‌سازی و گرمایش مواد**
  اجزای A و B باید پیش از تزریق به دمای کاری مناسب برسند. [گرمکن مواد PU](https://golchinmachinery.com/گرمکن-مواد-pu/) این وظیفه را انجام می‌دهد. چوب‌پُرکن‌های داخلی قالب (Wood core) باید کاملاً خشک باشند.[۳]
2. ۲
  **اندازه‌گیری دقیق و اختلاط**
  [میکسر مواد PU](https://golchinmachinery.com/میکسر-مواد-pu/) اجزا را با نسبت دقیق ترکیب می‌کند. واکنش اختلاط شدید است — دقت در نسبت و یکنواختی ترکیب مستقیماً عملکرد زیره را تعیین می‌کند.[۳]
3. ۳
  **ریختن مواد در قالب (Casting)**
  مایع PU مخلوط‌شده درون قالب ریخته می‌شود. برای پاشنه‌های بلند، ابتدا جلو ریخته می‌شود سپس پاشنه تا مرکز فوم در یک نقطه تمرکز پیدا نکند. میزان تزریق معمولاً **۴۰ تا ۷۰٪** ظرفیت قالب است.[۳]
4. ۴
  **تنظیم زاویه قالب**
  زاویه قالب روی [میز تزریق PU](https://golchinmachinery.com/میز-تزریق-pu/) بر اساس شکل زیره تنظیم می‌شود تا از ایجاد حفره و حباب در سطح جلوگیری شود.[۳]
5. ۵
  **بسته شدن قالب و پُخت (Curing)**
  قالب بسته می‌شود. واکنش پلیمریزاسیون داخل قالب گرم ادامه پیدا می‌کند. زمان پُخت معمولاً **۵ تا ۷ دقیقه** است.[۶]
6. ۶
  **قالب‌گیری و خروج قطعه**
  پس از پُخت اولیه زیره از قالب خارج می‌شود. نیروی خروج نباید زیاد باشد — زیره هنوز به بهترین خواص خود نرسیده است.
7. ۷
  **نشست در دمای اتاق (Post-cure)**
  نیمه‌محصول باید **حداقل ۲۴ ساعت** در دمای اتاق نشست کند تا واکنش شیمیایی کامل شود و خواص مکانیکی نهایی به دست آید.[۶]

💡 تفاوت کلیدی با PVC

در [تزریق PVC](https://golchinmachinery.com/تزریق-زیره-pvc/)، فرآیند صرفاً حرارتی است و ضایعات قابل بازیابی‌اند. در تزریق PU زیره کفش، واکنش شیمیایی غیرقابل برگشت است — ضایعات PU بازیابی نمی‌شوند اما محصول بسیار سبک‌تر و انعطاف‌پذیرتر است.

## ۵. پارامترهای فنی کلیدی تزریق PU زیره کفش

کنترل دقیق این پارامترها تفاوت یک تولید موفق را از یک تولید پُر ضایعات رقم می‌زند:[۴]

| پارامتر | محدوده استاندارد | تأثیر انحراف |
| --- | --- | --- |
| دمای قالب | ۴۵ – ۵۵ °C | قالب سرد → حباب سطحی؛ قالب گرم → پُخت ناهموار |
| دمای جزء A (پلی‌ال) | ۳۵ – ۴۵ °C | ویسکوزیته نادرست → اختلاط ناهموار |
| دمای جزء B (ایزوسیانات) | ۳۰ – ۴۰ °C | واکنش نامتعادل → کیفیت سطح ضعیف |
| زمان پُخت در قالب | ۵ – ۷ دقیقه | پُخت ناقص → تغییر شکل پس از قالب‌گیری |
| مقدار تزریق | ۴۰ – ۷۰٪ ظرفیت قالب | کم → حفره؛ زیاد → Flash و اتلاف مواد |
| زمان post-cure | حداقل ۲۴ ساعت | خواص مکانیکی نهایی به دست نمی‌آید |
| دانسیته زیره نهایی | ۰.۲۲ – ۰.۶۵ g/cm³ | بسته به نوع فرمولاسیون و کاربرد |

🔧 سیستم کنترل گلچین

در [دستگاه‌های تزریق PU گلچین](https://golchinmachinery.com/تزریق-زیره-pu/)، تمام پارامترهای دما و زمان از طریق PLC با **منوی فارسی** قابل تنظیم و مانیتور است تا اپراتور در هر لحظه کنترل کامل داشته باشد.

## ۶. خطاهای رایج در تزریق PU زیره کفش و راه‌حل آن‌ها

🔴 حباب و حفره در سطح زیره (Voids / Bubbles)

علت

رطوبت در مواد یا قالب، دمای قالب پایین، زاویه نادرست قالب هنگام تزریق

راه‌حل

خشک کردن چوب‌پُرکن‌ها، افزایش دمای قالب به ۴۵–۵۵ °C، تنظیم زاویه قالب

🔴 تغییر شکل پس از قالب‌گیری (Warping)

علت

پُخت ناقص در قالب، کمبود زمان post-cure، نسبت اختلاط نادرست

راه‌حل

افزایش زمان پُخت به ۵–۷ دقیقه، ۲۴ ساعت نشست در دمای اتاق، بررسی نسبت اختلاط

🔴 ناهمگنی دانسیته (Density variation)

علت

اختلاط ناهموار اجزا، دمای نادرست مواد، سایش میکسر

راه‌حل

کالیبراسیون [میکسر PU](https://golchinmachinery.com/میکسر-مواد-pu/)، بررسی دمای اجزا، تعمیر یا تعویض میکسر

🔴 سطح ناهموار یا خطوط جریان

علت

دمای قالب ناهموار، آلودگی سطح قالب، ریختن مواد از ارتفاع زیاد

راه‌حل

تمیزکاری و پولیش قالب، تنظیم یکنواخت دمای قالب، کاهش ارتفاع تزریق

🔴 چسبیدن زیره به قالب (Sticking)

علت

کمبود عامل آزادسازی (Release agent)، دمای بیش از حد قالب، سطح قالب فرسوده

راه‌حل

استفاده منظم از Release agent، کاهش دمای قالب، [سرویس و تعمیر قالب](https://golchinmachinery.com/تراشکاری-و-تعمیرات/)

## ۷. نگهداری میکسر، گرمکن و میز تزریق PU

تجهیزات جانبی تزریق PU زیره کفش به همان اندازه دستگاه اصلی نیاز به مراقبت دارند:

### نگهداری میکسر مواد PU

- **روزانه:** شستشوی مسیر اختلاط با حلال مناسب پس از پایان تولید
- **هفتگی:** بررسی یکنواختی نسبت اختلاط با نمونه‌گیری کنترلی
- **ماهانه:** بازرسی سایش المان‌های اختلاط (Mixing elements) و اورینگ‌های آب‌بندی

### نگهداری گرمکن مواد PU

- کنترل دمای واقعی مخازن A و B با دماسنج مستقل هفتگی
- بررسی عملکرد ترموستات‌ها و المان‌های حرارتی ماهانه
- جلوگیری از تماس رطوبت با مواد داخل مخازن

### نگهداری میز تزریق PU

- بررسی مکانیزم تنظیم زاویه و سیستم قفل قالب به‌صورت هفتگی
- روغن‌کاری مفاصل متحرک ماهانه
- در صورت سایش یا آسیب، [بازسازی تخصصی](https://golchinmachinery.com/بازسازی-ماشینآلات-کفش/) توسط تیم گلچین

🔬 توصیه تخصصی

پس از هر دوره تولید طولانی، مسیرهای اختلاط و نازل‌های تزریق باید با حلال‌های مناسب شستشو شوند. ماندن رزین PU در مسیرها و سخت‌شدن آن می‌تواند به [تعمیرات اساسی و پرهزینه](https://golchinmachinery.com/تراشکاری-و-تعمیرات/) منجر شود.

📎 تجهیزات و خدمات مرتبط گلچین

[دستگاه تزریق PU](https://golchinmachinery.com/تزریق-زیره-pu/)[میکسر مواد PU](https://golchinmachinery.com/میکسر-مواد-pu/)[گرمکن مواد PU](https://golchinmachinery.com/گرمکن-مواد-pu/)[میز تزریق PU](https://golchinmachinery.com/میز-تزریق-pu/)[تراشکاری و تعمیرات](https://golchinmachinery.com/تراشکاری-و-تعمیرات/)[بازسازی ماشین‌آلات](https://golchinmachinery.com/بازسازی-ماشینآلات-کفش/)

## ۸. تزریق PU زیره کفش در برابر PVC: کِی کدام را انتخاب کنیم؟

| معیار | تزریق PU | تزریق PVC |
| --- | --- | --- |
| وزن زیره | ✅ سبک‌تر | سنگین‌تر |
| انعطاف در سرما | ✅ عالی | ❌ ضعیف‌تر |
| هزینه مواد | ❌ بالاتر | ✅ پایین‌تر |
| بازیابی ضایعات | ❌ خیر (ترموست) | ✅ بله (ترموپلاستیک) |
| چسبندگی مستقیم به رویه | ✅ امکان‌پذیر | محدودتر |
| کنترل فرآیند | پیچیده‌تر (واکنش شیمیایی) | ✅ ساده‌تر (حرارتی) |
| مناسب برای | کفش ورزشی، ایمنی، کوهنوردی | دمپایی، بوت، کفش کودک |

## ۹. جمع‌بندی

**تزریق PU زیره کفش** با مزایای بی‌نظیر سبکی، انعطاف و دوام، استاندارد غالب صنعت کفش‌سازی مدرن است. موفقیت در این فرآیند به سه عامل کلیدی بستگی دارد:

- انتخاب فرمولاسیون مناسب با توجه به نوع کفش و بازار هدف
- کنترل دقیق دمای مواد، قالب و زمان پُخت
- نگهداری منظم میکسر، گرمکن، میز تزریق و قالب‌ها

### مشاوره تخصصی دستگاه تزریق PU

تیم مهندسی ماشین‌سازی گلچین با بیش از ۳۰ سال تجربه در طراحی، ساخت و تعمیر ماشین‌آلات صنعت کفش آماده راهنمایی در انتخاب و راه‌اندازی خط تزریق PU شماست.

[درخواست مشاوره رایگان](https://golchinmachinery.com/contact-us/)

📚 منابع و مراجع

[۱]
**Elachem** — Polyurethane for Footwear: Systems, Technical Data and Applications
[elachem.com — Polyurethane for Footwear (PDF)](https://www.elachem.com/gestione-catalogo/documents/Polyurethane-Elachem-English.pdf)

[۲]
**BASF SE** — Low-density polyurethane shoe soles with high rebound resilience (Patent US9023910)
[freepatentsonline.com/9023910](https://www.freepatentsonline.com/9023910.html)

[۳]
**Topwin Silicone** — Explanation of Polyurethane PU Sole Forming Process (2024)
[topwinsilicone.com/pu-sole-forming-process](https://www.topwinsilicone.com/news/explanation-of-polyurethane-pu-sole-forming-process.html)

[۴]
**Kimpur** — The Use of Polyurethane in the Footwear Industry (2021)
[kimpur.com/polyurethane-footwear-industry](https://kimpur.com/en/the-use-of-polyurethane-in-the-footwear-industry/)

[۵]
**Profit Footwear** — Which Soles Are Better for Safety Footwear? (2021)
[profitfootwear.com/the-different-sole-compounds](https://profitfootwear.com/blog/the-different-sole-compounds/)

[۶]
**XingTaiLai Sports** — Polyurethane PU Sole Molding Process Detailed (2024)
[xingtailai.com/pu-sole-molding-process](https://www.xingtailai.com/64.html)

[۷]
**MK Safety Shoes** — Basic Knowledge of PU Sole Safety Shoes (2021)
[mksafetyshoes.com/pu-sole-safety-shoes](https://www.mksafetyshoes.com/blog/basic-knowledge-of-pu-sole-safety-shoes/)