---
title: "ایمنی کار با دستگاه تزریق زیره: خطرها، قوانین و تجهیزات حفاظتی"
url: https://golchinmachinery.com/injection-machine-safety/
description: "خطرهای اصلی دستگاه تزریق زیره و راه پیشگیری: له‌شدگی، سوختگی، پاشش مواد مذاب، روغن پرفشار، تجهیزات حفاظت فردی و چک‌لیست ایمنی شیفت."
author: "یوسف گلچین"
published: 2026-11-17T05:30:00+00:00
modified: 2026-10-26T17:00:16+00:00
site: "ماشین سازی گلچین"
language: fa-IR
---

# ایمنی کار با دستگاه تزریق زیره: خطرها، قوانین و تجهیزات حفاظتی

دستگاه تزریق زیره در ظاهر آرام کار می‌کند: میز می‌چرخد، قالب‌ها باز و بسته می‌شوند و زیره بیرون می‌آید. اما همین دستگاه چند خطر جدی هم‌زمان دارد: قالبی که با نیروی چند تن بسته می‌شود، مواد مذابی که بیش از ۱۵۰ درجه داغ است، روغن پرفشار و برق صنعتی. بیشتر حوادثی که در کارگاه‌ها می‌شنویم، با چند قانون ساده قابل پیشگیری بوده‌اند. این مقاله **نکات ایمنی کار با دستگاه تزریق** را برای اپراتورها و مدیران کارگاه جمع‌بندی می‌کند.

## خطرهای اصلی

| خطر | کجا | پیامد |
| --- | --- | --- |
| له‌شدگی | قالب‌گیرها، فاصله‌ی بین میز گردان و بدنه، جک‌ها | آسیب شدید دست و انگشت |
| سوختگی | نازل، سیلندر، هیترها، مواد مذاب و تخلیه‌ی سیلندر | سوختگی پوست و چشم |
| پاشش مواد مذاب | نازل هنگام تزریق یا تخلیه، اتصال ناقص نازل و قالب | سوختگی صورت و چشم |
| روغن پرفشار | شیلنگ‌ها و اتصالات هیدرولیک | نفوذ روغن به پوست، آتش‌سوزی |
| برق | تابلو، ترمینال هیترها، کابل‌ها | برق‌گرفتگی |
| بخارات | تجزیه‌ی PVC در دمای زیاد، مواد PU | تحریک چشم و دستگاه تنفسی |
| لغزش | گرانول و روغن روی زمین | زمین خوردن |
| آسیاب ضایعات | دهانه و تیغه‌ها | قطع عضو |

## قانون‌های طلایی

- **هرگز دست را در محدوده‌ی بسته شدن قالب در حال کار نبرید.** برای برداشتن زیره‌ی گیرکرده یا تمیز کردن قالب، دستگاه را متوقف کنید.
- **هیچ حفاظ، کلید درب یا سنسور ایمنی را دور نزنید**، حتی برای چند دقیقه یا «برای سریع‌تر شدن کار».
- **کلید توقف اضطراری** باید همیشه در دسترس و سالم باشد؛ اپراتور جدید جای آن را قبل از شروع کار یاد بگیرد.
- **تعمیر فقط با دستگاه خاموش، قفل‌شده و برچسب‌دار** و بعد از تخلیه‌ی فشار هیدرولیک انجام شود.
- **اپراتور آموزش‌ندیده** نباید دستگاه را راه‌اندازی یا تنظیم کند.

## کار با مواد داغ و نازل

- هنگام تخلیه‌ی سیلندر (Purge)، از روبه‌روی نازل کنار بایستید و از محافظ صورت استفاده کنید. مواد ممکن است با فشار و حباب گاز بیرون بپاشد.
- مواد تخلیه‌شده را با ابزار جمع کنید، نه با دست؛ ظاهرش سرد است ولی داخلش داغ می‌ماند.
- اگر نازل گرفته است، هرگز با افزایش فشار تزریق آن را باز نکنید؛ دستگاه را متوقف کنید و طبق روش ایمن نازل را گرم و تمیز کنید.
- دمای سیلندر را بالاتر از محدوده‌ی مواد نبرید؛ PVC در دمای زیاد تجزیه می‌شود و گازهای تحریک‌کننده آزاد می‌کند.

## تجهیزات حفاظت فردی

| کار | تجهیزات |
| --- | --- |
| کار روزمره‌ی اپراتور | کفش ایمنی، لباس کار آستین‌دار، عینک ایمنی |
| برداشتن زیره و کار نزدیک قالب داغ | دستکش مقاوم در برابر حرارت |
| تخلیه‌ی سیلندر و تمیز کردن نازل | محافظ صورت، دستکش حرارتی، آستین بلند |
| کار با مواد PU | دستکش مقاوم شیمیایی، عینک، تهویه و در صورت نیاز ماسک مناسب |
| کار با آسیاب | محافظ گوش، عینک |

نکات ایمنی ویژه‌ی ایزوسیانات را در [مقاله‌ی انبارداری و کار ایمن با مواد PU](https://golchinmachinery.com/pu-raw-materials-storage-safety/) مفصل توضیح داده‌ایم.

## محیط کار

- گرانول و روغن ریخته‌شده را بلافاصله جمع کنید؛ گرانول روی زمین مثل ساچمه لغزنده است.
- تهویه‌ی موضعی بالای نازل و محل تخلیه، و تهویه‌ی عمومی سالن.
- کابل‌ها از روی زمین عبور نکنند یا با محافظ پوشانده شوند.
- کپسول آتش‌نشانی مناسب نزدیک دستگاه و تابلو برق.
- جعبه‌ی کمک‌های اولیه و آموزش کمک‌های اولیه‌ی سوختگی به حداقل یک نفر در هر شیفت.

## چک‌لیست ایمنی شروع شیفت

- کلیدهای توقف اضطراری را تست کنید.
- درها و حفاظ‌ها را باز کنید و ببینید دستگاه متوقف می‌شود.
- نشتی روغن و شیلنگ‌های آسیب‌دیده را بررسی کنید.
- کابل‌ها و ترمینال‌های هیترها را از نظر آسیب ظاهری نگاه کنید.
- تهویه روشن و کار کند.
- تجهیزات حفاظت فردی در دسترس و سالم باشد.

## اگر سوختگی با مواد مذاب پیش آمد

محل سوختگی را فوراً با آب خنک (نه یخ) و به مدت کافی خنک کنید. مواد پلاستیکی چسبیده به پوست را به زور جدا نکنید و فرد را برای درمان به مرکز درمانی برسانید. سوختگی چشم و صورت همیشه اورژانسی است.

**دستگاه ایمن، کارگاه آرام**در ساخت و [بازسازی دستگاه‌ها](https://golchinmachinery.com/rebuild-golchin/)، ماشین‌سازی گلچین حفاظ‌ها، کلیدهای درب و مدار توقف اضطراری را طبق اصول ایمنی نصب و بررسی می‌کند. برای ارزیابی ایمنی دستگاه‌های موجود [تماس بگیرید](https://golchinmachinery.com/contact-us/).

## سؤالات متداول

  رایج‌ترین حادثه در کار با دستگاه تزریق چیست؟

آسیب دست در محدوده‌ی بسته شدن قالب یا قسمت‌های متحرک، و سوختگی با نازل یا مواد مذاب. هر دو با رعایت قانون توقف دستگاه قبل از دست بردن و استفاده از حفاظ و تجهیزات فردی قابل پیشگیری‌اند.

   بخار تزریق PVC خطرناک است؟

در دمای فرآیند درست و با تهویه‌ی مناسب، خطر کم است. اما اگر PVC بیش از حد گرم شود یا مدت طولانی در سیلندر بماند، تجزیه می‌شود و گازهای تحریک‌کننده آزاد می‌کند؛ تهویه و کنترل دما ضروری است.

   چه کسی باید روی دستگاه کار کند؟

فقط اپراتوری که آموزش راه‌اندازی، توقف، نکات ایمنی و واکنش در شرایط اضطراری را دیده است.
